دوربینهای PTZ قابلیت چرخش در دو محور افقی و عمودی را دارند. این نوع دوربینها با عناوینی همچون اسپید دام، دوربین گردان یا همان PTZ شناخته میشوند. یکی از ویژگیهای برجسته این دوربینها، امکان زوم اپتیکال است که به کاربر اجازه میدهد بدون افت کیفیت روی سوژههای دور تمرکز کند. این دوربینهای گردان بهدلیل کاربری خاص خود، در پایش و نظارت حرفهای بسیار مورد توجه قرار میگیرند. نحوه استفاده از آنها به این صورت است که کاربر میتواند تنظیمات اولیه یا Presetهای مشخصی را برای حرکت دوربین تعیین کند، یا با کمک اپراتور، مسیر حرکتی آن را به صورت دستی کنترل نماید.
دوربینهای PTZ چیست؟
دوربینهای گردان که بهعنوان دوربین PTZ شناخته میشوند، نام خود را از قابلیتهای اصلیشان گرفتهاند. PTZ مخفف سه واژه Pan، Tilt و Zoom است. اصطلاح Pan به حرکت افقی دوربین (چرخش به چپ و راست)، Tilt به حرکت عمودی آن (بالا و پایین) و Zoom به توانایی بزرگنمایی اشاره دارد. این دوربینها، که به دلیل قابلیت چرخش در تمامی جهات و ارائه تصاویر با کیفیت بالا به دوربینهای گردان نیز مشهورند، بر اساس عملکرد چندجانبه خود طراحی شدهاند.
مزایای دوربینهای PTZ
1. پوشش گسترده:
تنها با استفاده از یک دوربین، امکان نظارت بر فضاهای وسیع فراهم میشود.
2. تعقیب خودکار:
مجهز به فناوری Auto Tracking برای شناسایی و دنبالکردن سوژههای متحرک به صورت خودکار.
3. زوم اپتیکال پیشرفته:
قابلیت بزرگنمایی بدون کاهش کیفیت تصویر، مناسب برای مشاهده جزئیات دقیق.
4. قابلیت برنامهریزی:
امکان تنظیم حرکت، میزان زوم و زمانبندی عملیات بهصورت خودکار برای مدیریت بهتر نظارت.
برای خرید و اطلاع از بهترین دوربین در شهرک صنعتی شمس آباد روی لینک بزنید .
کاربرد دوربینهای PTZ
دوربینهای PTZ بهطور ویژه برای نظارت دقیق در محیطهای پرتردد طراحی شدهاند. این دوربینها برای تعقیب سوژهها و بزرگنمایی تصاویر در فواصل متوسط کاربرد دارند، بدون اینکه کیفیت تصاویر پس از زوم کاهش یابد. مدیریت این دوربینها میتواند بهصورت دستی توسط اپراتور انجام شود یا از قابلیت PRESET استفاده کرد تا حرکت و ثبت تصاویر طبق برنامهریزی از پیش تعیینشده صورت گیرد.
دید در شب دوربینهای PTZ
برای ثبت تصاویر واضح و قابلقبول در شب یا تاریکی مطلق، نور کافی باید به لنز دوربین و سپس به چیپ تصویری آن برسد. اما در شرایطی که محیط فاقد نور کافی است، دوربینهای اسپید دام به لطف استفاده از LEDهای مادون قرمز (IR) این مشکل را برطرف میکنند. این فناوری امکان ثبت تصاویر در شب را با بردی بین 100 تا 500 متر فراهم میآورد، که میتوانید جزئیات دقیق آن را در دیتاشیت محصول بررسی کنید.
دوربینهای گردان با بهرهگیری از تکنولوژیهای پیشرفته مانند IR، EXIR و COLORVU، تصاویر با کیفیتی را در شرایط نور کم یا تاریکی مطلق ارائه میدهند. تفاوت این فناوریها در نوع و کیفیت تصاویر شبانه است:
دید در شب EXIR:
تصاویری سیاه و سفید با وضوح بالا ارائه میدهد.
دید در شب COLORVU:
تصاویر رنگی ثبت میکند که برای شناسایی جزئیات حیاتی مانند تصادفات یا وقایع جنایی بسیار کاربردی است.
این قابلیتها باعث میشوند دوربینهای PTZ در هر شرایط نوری عملکرد مناسبی داشته باشند.
ZOOM دوربینهای PTZ
حرف “Z” در انتهای نام دوربینهای PTZ به واژه ZOOM اشاره دارد. این دوربینها از زوم اپتیکال بهره میبرند، که به معنای بزرگنمایی سوژههای دوردست بدون افت کیفیت تصویر است. زوم اپتیکال تنها در دوربینهایی با لنز متغیر امکانپذیر است و تمامی دوربینهای اسپید دام به این نوع لنز مجهز هستند.
در کاتالوگ دوربینهای مداربسته، زوم اپتیکال با ضریب “X” نمایش داده میشود. بهعنوان مثال، زوم 20X نشاندهنده توانایی دوربین برای بزرگنمایی تا 20 برابر است. استفاده از زوم اپتیکال میدان دید دوربین را محدودتر میکند، اما جزئیات بیشتری از سوژه را در اختیار شما قرار میدهد، که برای نظارت دقیق و بررسی جزئیات اهمیت بسیاری دارد.
قابلیت تعقیب خودکار دوربینهای PTZ
این قابلیت به دوربین اسپید دام اجازه میدهد بر اساس پارامترهای تعریفشده، سوژه را شناسایی کرده و آن را تا زمان خروج از میدان دید دنبال کند. تمامی حرکات سوژه نیز ثبت میشود. این ویژگی که در دوربینهای اسپید دام پیشرفته وجود دارد، برای نظارت دقیق بر سوژههای متحرک بسیار کاربردی است.
قابلیت Preset دوربینهای PTZ
با استفاده از قابلیت Preset، میتوان الگوی حرکتی مشخصی برای دوربین تعریف کرد. این تنظیمات شامل مواردی مانند:
- میزان و زاویه چرخش
- زمانبندی حرکات (مثلاً چرخش به چپ یا راست پس از 5 دقیقه)
- میزان زوم و توقف در نقاط خاص
دوربین بر اساس این الگو، بهصورت خودکار عمل میکند و نیازی به مداخله اپراتور نخواهد بود. برای مثال، در یک خط تولید میتوان دوربین را تنظیم کرد تا مسیر تولید را نظارت کند، در نقاطی خاص زوم کرده و برای چند ثانیه متوقف شود و سپس به حرکت خود ادامه دهد.
اگر در حین کار نیاز به کنترل دستی دوربین باشد، اجرای Preset متوقف میشود. پس از اتمام کنترل دستی، دوربین بهصورت خودکار به اجرای دستورات تعریفشده در Preset بازمیگردد.
این قابلیت برای کاربریهایی که نیاز به نظارت مداوم و منظم دارند، بسیار مفید و کارآمد است.
چرا به دوربینهای گردان PTZ میگویند؟
دوربینهای گردان که با نامهای دیگری همچون دوربین اسپید دام و دوربین PTZ نیز شناخته میشوند، به دلیل ویژگیهای خاص خود این نام را دارند. PTZ مخفف Pan، Tilt و Zoom است:
- Pan: چرخش افقی برای پوشش مناطق مختلف.
- Tilt: حرکت عمودی برای تغییر زاویه دید به بالا یا پایین.
- Zoom: بزرگنمایی اپتیکال بدون افت کیفیت تصویر.
این دوربینها با قابلیت نظارت بر محوطههای وسیع و زوم دقیق بر نقاط خاص، حتی بدون نیاز به اپراتور، به ابزاری مؤثر برای نظارت حرفهای تبدیل شدهاند. به همین دلیل، نام PTZ بهطور گسترده برای توصیف این نوع دوربینها استفاده میشود.
مطالعه بیشتر : مهارت ها و ویژگی های لازم متخصص نصب دوربین مداربسته
تفاوت دوربین PTZ و دوربین ثابت
دوربینهای PTZ و ثابت هر دو برای نظارت و امنیت استفاده میشوند، اما از نظر طراحی، امکانات و کاربردها تفاوتهای قابلتوجهی دارند. در زیر به مقایسه کامل این دو نوع دوربین میپردازیم:
1. قابلیت حرکت
دوربین PTZ:
این دوربینها میتوانند در جهات مختلف حرکت کنند:
- حرکت افقی (Pan) برای چرخش به چپ و راست.
- حرکت عمودی (Tilt) برای تغییر زاویه به بالا و پایین.
- زوم (Zoom) اپتیکال برای بزرگنمایی بدون افت کیفیت.
این قابلیتها به دوربین PTZ امکان میدهند یک منطقه وسیع را با یک دستگاه پوشش دهد.
دوربین ثابت:
دوربینهای ثابت زاویه دید مشخصی دارند و نمیتوانند حرکت کنند. پس از نصب، جهت و زاویه آنها ثابت میماند. این دوربینها برای نظارت بر یک منطقه خاص طراحی شدهاند.
2. زوم و کیفیت تصویر
دوربین PTZ:
دارای زوم اپتیکال است که امکان بزرگنمایی بدون افت کیفیت را فراهم میکند. این ویژگی برای مشاهده جزئیات مانند پلاک خودرو یا چهره افراد در فواصل دور بسیار مفید است.
دوربین ثابت:
معمولاً به زوم دیجیتال مجهز است که باعث کاهش کیفیت تصویر در هنگام بزرگنمایی میشود.
3. پوشش منطقه
دوربین PTZ:
به دلیل حرکت در جهات مختلف و زوم پیشرفته، میتواند مناطق وسیع را با یک دستگاه پوشش دهد و برای نظارت بر فضاهای بزرگ مناسب است.
دوربین ثابت:
تنها منطقهای که در زاویه دید لنز آن قرار دارد را نظارت میکند. برای پوشش مناطق وسیع، باید چندین دوربین ثابت نصب شود.
4. کنترل و برنامهریزی
دوربین PTZ:
این دوربینها امکان کنترل دستی توسط اپراتور را دارند و میتوانند بر اساس برنامههای از پیش تعیینشده (Preset) بهصورت خودکار حرکت کنند. این ویژگی باعث میشود نیازی به مداخله مستمر انسانی نباشد.
دوربین ثابت:
فاقد قابلیت کنترل یا برنامهریزی است. عملکرد آن محدود به زاویه دید تنظیمشده اولیه است.
5. کاربردها
دوربین PTZ:
مناسب برای مکانهایی با نیاز به نظارت پویا، مانند:
- فضاهای باز بزرگ (پارکها، محوطه کارخانهها)
- کنترل ترافیک
- پایگاههای امنیتی و نظارتی
دوربین ثابت:
برای نظارت بر مناطق مشخص و ثابت، مانند:
- ورودیها و خروجیها
- راهروها و مناطق داخلی
- فروشگاهها و دفاتر کوچک
6. هزینه و نگهداری
دوربین PTZ:
این دوربینها به دلیل تکنولوژی پیشرفته و قابلیتهای حرکتی، گرانتر هستند. نگهداری و تعمیر آنها نیز ممکن است هزینهبر باشد.
دوربین ثابت:
به دلیل طراحی سادهتر، هزینه اولیه و نگهداری کمتری دارد.
جمع بندی
دوربین PTZ برای مکانهایی که نیاز به نظارت گسترده، جزئیات دقیق و کنترل پویا دارند، گزینه مناسبی است. در مقابل، دوربینهای ثابت برای نظارت ثابت بر یک منطقه خاص با هزینه کمتر استفاده میشوند. انتخاب بین این دو نوع دوربین بستگی به نیاز نظارتی و بودجه دارد.
